MET DE CARAVAN NAAR DE WINTERSPORT

Door A.J.M. Beersma

Klik hier om tips van andere bezoekers te lezen of zelf tips te geven. 

Eind zeventiger jaren, begin 1980 komt het naar de wintersport gaan met de caravan in zwang. Combinaties volgeladen met familie, proviand en kleding, de ski's op het autodak vinden hun weg naar de ski gebieden. Het spreekt voor zich, dat een reis naar de sneeuw een andere voorbereiding vergt dan een reis naar de zon. Door ervaring in de loop der jaren, en met diverse situaties geconfronteerd te zijn geweest, heb ik gemeend dit op te schrijven. Mogelijk kunnen caravanners met wintersport liefde hiermee hun schroom overwinnen, en ook in de winter van hun ,,tweede huis'' genieten.

Door alle onderdelen de revue te laten passeren schets ik een beeld van wat u kunt verwachten en waar u zich op voor dient te bereiden. Niet al te diep ga ik in op technische kwaliteiten van bijvoorbeeld auto en caravan. Dit is al genoegzaam besproken in uitstekende boeken en bladen.

AUTO

Uiteraard is het belangrijk dat het trekpaard van onze combinatie in optimale conditie verkeert. Belangrijk is de staat van de accu (batterijen), de wassproei installatie en ruitenwissers, de verlichting en de algeheel technische staat van het voertuig. Ook de banden dienen in een prima staat te verkeren. Ik wil u geen winterbanden voorschrijven voor een wintersport vakantie. Maar indien u overweegt meerdere malen, of voor een langere periode te gaan, is het aan te bevelen. Winterbanden zijn aan te bevelen zeker voor de reis in winterse omstandigheden. In Duitsland

bij het niet hebben van winterbanden bij kan men aansprakelijk worden gesteld bij "unfall", In Oostenrijk en Zwitserland verplicht.

SNEEUWKETTINGEN

Tegenwoordig zijn vele varianten te koop en te huur op het gebied van sneeuwkettingen. Zogenaamde ,,opgangbrengers'' die zeer snel zijn te monteren, zijn geschikt voor een ,,solo'' auto, maar minder geschikt voor een auto met caravancombinatie. Sneeuw­kettingen met z.g diagonale weving zijn m.i. de beste. Kettingen voor de wielen van de caravan zijn niet nodig.

Sneeuwkettingen omleggen begint al thuis. Ja het zeker nodig om dit te oefenen. De omstandigheden in de sneeuw zijn altijd anders. Aanschaf, huren of lenen? Welke van de drie mogelijkheden u kiest is niet belangrijk. Belangrijk is dat de kettingen goed passen, en of ze nog in goede staat verkeren. Ik ken verhalen van mensen die toen de noodzaak van het omleggen niet langer uitgesteld kon worden, de sneeuwkettingen totaal verroest in het koffertje aantroffen, en na enkele uren door de plaatselijke garagehouder voor veel euro’s, en met aanschaf van nieuwe kettingen op hun plaats van bestemming zijn gekomen. Belangrijk dus.

TIP. Neem mee:

Extra krik b.v. een schaarkrik

Schep. (panschop)

Enkele stevige korte plankjes (50x20)

Huishoudhandschoenen

Het omleggen van sneeuwkettingen thuis voor de deur op een mooie zondagmorgen in de herfst, verschilt totaal van de omstandigheden in de sneeuw, dat moge duidelijk zijn. Tijdens sneeuwval, of in omstandigheden wanneer de weg conditie dit verlangt, dient u het besluit om kettingen om te leggen niet te lang uit te stellen.

Ga bij het omleggen als volgt te werk:

Houdt zoveel mogelijk afstand tot uw voorganger, zodat u kunt voorkomen dat u stil komt te staan bij bijvoorbeeld filevorming. Bedien het gaspedaal gedoceerd, zodat er niet teveel vermogen op de aandrijfwielen komt. Blijven rollen en op deze manier naar de kant om de kettingen aan te brengen. Het omleggen aan de linkerkant van de auto is meestal het makkelijkst. De rechterkant daarentegen niet, omdat sneeuwschuivers de sneeuw dikwijls metershoog hebben opgeworpen. Nu komt de schop uit de kofferbak van pas. Het spreekt vanzelf dat de sneeuwkettingen, plankjes en schep onderhand bereik dienen te zijn. Zet zodra u stilstaat de motor uit. Handrem en alarmlichten aan (zeker bij sneeuwval). Trek warme kleren aan. U bent al gauw een half uurtje bezig.

Caravan: Handrem aan. Neuswiel uit en opdraaien. Bij oplopend terrein wielkeggen plaatsen. Let op: Alleen op de aangedreven wielen kettingen leggen.

Plankje onder as of chassis plaatsen en mogelijk moet eerst de schep zijn diensten bewijzen, dan de schaarkrik op het plankje en het voertuig zo hoog opkrikken dat het gehele wiel vrij is van de bodem, en de sneeuwketting onder de band door gehaald kan worden. Een plankje of knielkussen onder is ook nooit weg. Goede dienst bewijzen daarbij gewone plastic huishoud hand-schoenen met een lange beschermkap, want gelooft u mij, het is en blijft een smerig werkje. Aan de andere kant van de auto idem dito, al zal de schep aan deze zijde mogelijk nog meer werk moeten verzetten.

Het gezin kan in de auto blijven of eventueel plaatsnemen in de caravan, even loskoppelen, handrem aan en draai dan de achtersteunen uit. Zorg in ieder geval voor veiligheid voor u en uw gezin, maar ook voor de andere weggebruikers. Wanneer het karwei is gedaan kan de rit worden voortgezet. Houdt de handschoenen echter in de buurt. U zult er verbaasd van staan, althans ik wel, wat voor een trekkracht de kettingen hebben. Uit de kant van de weg, door hoog opgeworpen sneeuw, komt onze combinatie gemakkelijk weg. Na enkele honderden meters (500 - 700), zoekt u weer een veilige stopplaats om de kettingen na te trekken, iets wat u niet mag nalaten. Niet na getrokken kettingen kunnen de remleidingen van uw auto vernielen. Natuurlijk is het ook mogelijk de kettingen te plaatsen zonder hulp van een krik, e. d., zeker alleen met solo auto, maar indien u de caravan aangekoppeld wilt laten prefereer ik bovenstaande methode.

De snelheid die u aan kunt houden is nooit hoger dan ongeveer 45 km. Op schone wegen slijten sneeuwkettingen snel, en is de grip het tegen over gestelde als in de sneeuw. Verwijderen van de sneeuwkettingen gaat snel, en wederom bewijzen de handschoenen hierbij weer gouden dienst.

CARAVAN

Wanneer het bij gesprekken tussen vrienden en kennissen aan de orde komt dat wij met de caravan op wintersport gaan, is steevast altijd deze vraag de eerste;,,Is dat niet koud?''

Buiten wel, maar binnen is het gezellig “knus”, is dan het antwoord. Wel duidelijk dient te zijn dat ons vakantie verblijf op wielen voldoet aan de elementaire eisen om de winterse omstandigheden te kunnen trotseren. Naast isolatie waarde, dubbele ramen, is een goede verwarming en ventilatie onontbeerlijk. De meest ideale verwarming is die, die door de gehele wagen wordt gevoerd. Of dit nu met een vloeistof of hete lucht circulatie geschiedt, laat ik in het midden. Echter het transport via zogenaamde spouwopeningen voorziet elke wand van warmte. Wel duidelijk is, indien warme lucht niet verplaatst kan worden, het op de plaats van de kachel te heet is en het in de hoeken van de wagen koud blijft. Bovendien verdwijnt dan de meeste warmte via het dakluik.

Aan te bevelen bij gaskachels in de caravan (Truma) een ventilator met ringleiding te plaatsen, al of niet met een zogenaamde airmix, die in de zomer ook als koelventilator is te gebruiken. In vele duurdere caravans o.a. uit de Scandinavische landen, maar ook uit andere, bouwen in hun wagens een C.V met vloeistof verwarming (Optimus Alde). Deze kachel bevindt zich meestal in de disselbak. Voordeel van beide kachelsystemen is, dat ze beiden zuurstof en afvalgassen respectievelijk uit de buitenlucht onttrekken c.q. brengen. Tegenwoordig is het ook mogelijk een caravan met vloerverwarming aan te schaffen, of zelf d.m.v. verwarmingsmattten onder de vloerbedekking aan te brengen.

VERWARMING

Belangrijk is natuurlijk de verwarming. Naast de bekende Truma  kachel met ventilator die een warme luchtstroom via de slangen in de bankkasten naar diverse openingen leidt, bestaat ook de vloeistof verwarming van Alde. Deze kachel bevindt zich meestal in de disselbak. Tegenwoordig is zelfs vloerverwarming mogelijk. Voordeel van beide kachelsystemen is dat ze beiden zuurstof en afvalgassen respectievelijk uit de buitenlucht onttrekken c.q. brengen, en niet de zuurstof uit de caravan. {Veiligheid}. Straalkachels en andere alternatieven behoren niet in het woon gedeelte van de wagen.(Omstoot gevaar). Ventilatie is en blijft altijd geboden. Dakluik en andere ventilatie openingen dienen altijd open te zijn, ook s`nachts.

Alvorens de reis naar de sneeuw aan te vangen, kijken we de caravan na. Controle op kachel, waterhuishouding, verlichting, elektrische installatie en banden. Het verdient aanbeveling de kachel voor het vertrek te testen en schoon te maken, en het stof te verwijderen, m.n. de ventilator. Tevens controleren van de gasslang op haarscheurtjes is geen overbodige luxe. Met wat zeep sop de aansluitingen checken op eventuele lekkage, nadat de gasflessen volledig geopend zijn (voldoende druk).

Wat voor gas moet er worden gebruikt? Propaangas, geen Butaan [bevriezingsgevaar], en laat u zich bij een vulstation niets aanpraten, u eist Propaangas. Zorg ook dat de drukregelaar in orde is en koop eventueel een reserve drukregelaar. Tip: Schrijver van dit artikel neemt ook altijd een stukschuimplastic mee. Waarvoor ?, dat wordt straks duidelijk.

Hoeveel gas wordt er ongeveer verbruikt? Voor de heen en terug reis zijn twee z.g. 6 kg gasflessen ruim voldoende. Moderne wintercampings zijn tegenwoordig voorzien van een gasnet, wat met een flexibele slang voorzien van een snelkoppeling aan het gas circuit van uw caravan wordt aangesloten. Even de meterstand noteren en de kachel kan branden.

Daarnaast zijn ook gasflessen te koop. [inhoud en statiegeld], wat nodig is, omdat sommige merken kachels van een oudere generatie, niet werken op de gasdruk van het gasnet. Ook blijft voor u altijd de keuze naar welke wintercamping u gaat. Indien er zo'n grote fles naast uw wagen geplaatst wordt, zorg dan voor een extra stuk gasslang met koppeling. Pak de gasdruk regelaar lekker in een paar kranten en het ,, schuimplastic'' en trek een vuilniszak over het geheel. Touwtje erom zodat de zaak blijft zitten en u bent verzekerd van het ongestoord functioneren van uw verwarmings installatie. Voor u de pantoffels kunt aantrekken, dient u het rookgas afvoer [schoorsteen] te verlengen. [o.a. Trumakachels]. U koopt deze losse deeltjes bij uw caravan handelaar. Dit is nodig om bij zware sneeuwval verzekerd te zijn van ongestoorde afvoer van rookgas. Een licht aluminium huishoudtrapje kan hierbij goede dienst bewijzen. Ook het kachel gedeelte wat zich onder de caravan bevind moet een ongestoorde aanvoer van zuurstof hebben om goed te kunnen branden, daartoe stuifsneeuw en sneeuwbanken verwijderen. [schop of bats]. Indien de kachel niet aan wil springen kan het mogelijk zijn dat de zuurstof inlaat openingen door sneeuw verstopt zijn. Dit kan snel worden verholpen met een föhn of verfstripper. Deze verstopping ontstaat alleen b.v. bij het op de plaats zetten van de.caravan door opslippende sneeuw van het trekvoertuig wat onder de caravan door ,,gespoten'' wordt, en zo in de aanzuig opening van de kachel terecht kan komen. U moet voor zo’n dergelijk klusje wel even op uw buik, wat bij dooi een onaangenaam werkje is.

Wilt u ook kabel televisie of telefoon ?, dan kan dat ook. Het ,,servicekastje'' voorziet u van alle gemakken, natuurlijk ook 230 volt, alleen water, dat mag u zelf nog tappen.

DE REIS

Na een grondige check up van auto en caravan kunnen de bagage en ski's worden ingepakt. Meestal wordt de caravan in het weekend vooraf gaande aan de reis voorzien met de gebruikelijke inventaris, kleding en niet bederfelijke levenstocht, zodat op het moment van vertrek alleen de koelkast vulling en “last minute ” spulletjes in de caravan gebracht dienen te worden.  Met de ski's in de skibox of imperiaal kan de reis beginnen. Uiteraard is de caravan ook een prima plaats voor de ski's en de slee van de kinderen. Indien men niet over een imperiaal of skibox beschikt is berging in de caravan de beste manier om de lattente vervoeren. Enkele dagen voor het vertrek volg ik op teletekst de weersverwachting in de landen die wij doorkruisen. Hiermee kan men zich mentaal voorbereiden op de reis en eventueel de route aanpassen. Het spreekt voor zich dat de winter camping is gereserveerd. (zie onderwerp camping). Mijn ervaring is dat een afstand van 700 kilometer op een dag met de caravan, een dikke dag is, onder normale omstandigheden.

Bij slecht weer of bij sneeuwval is dat niet eens haalbaar. Voordeel van een camping is dat er rust heerst. Aansluiting op 230 Volt, douches en andere faciliteiten. Veelal kan men de combinatie aangekoppeld laten staan, wat de volgende dag bij het vertrek aangenaam is.

Tip: Kijk in de bekende campinggidsen welke campings langs de route open zijn.

Het kan ook gebeuren dat wanneer u zonder het te verwachten van huis bent vertrokken, onderweg wordt overvallen door sneeuwval, die het verantwoordelijk verder reizen onmogelijk maakt. (Luister derhalve altijd naar de verkeers informatie na de nieuwsuitzendingen. Frequenties staan op borden aangeven). U bent dan aangewezen op een parkeerplaats om te wachten of te overnachten. Zorg er dan voor in de buurt van een Rastätte te stoppen, zodat water en eventuele andere zaken in de buurt zijn.  Probeer mogelijk met andere caravanners bij elkaar te gaan staan zover mogelijk van de grote vrachtwagens. Het is geen pretje om de hele nacht wakker gehouden te worden door vrachtauto's met draaiende motoren, om nog maar niet te spreken vande koelcompressoren op koelwagens.

Tip: Laat op een parkeerplaats de combinatie aangekoppeld staan. Schakel de koelkast op 12 Volt uit. Laat deze op gas functioneren. Laat niet onnodig 12 Volt verlichting branden.

Een gaslamp is in dit soort situaties een uitkomst. Een verplaatsbare (voorzichtig met omvallen) of een vaste lamp zoals die voorheen in caravans standaard gemonteerd werd. Natuurlijk geeft kaarslicht de meeste gezelligheid. Omdat er geen 230 Volt voorhanden is, kan er geen gebruik gemaakt worden van de kachelventilator. Warmte genoeg in de omgeving van de kachel, maar niet in de hoeken. Als mogelijkheid kunt u een 12 Volt ventilator in laten bouwen in de buizen van het lucht verwarmings circuit.Bij een vloeistof verwarming heeft geen probleem t.a.v. gelijkmatige warmte verdeling. Een andere tip is, lekker gaan eten, met b.v een maaltijd die thuis al gedeeltelijk is voorbereid, b.v. een maaltijdsoep, en vroeg onder de wol.

In veel gevallen zult u bij het ontwaken, wanneer u de rolhorren opent, de zon aan een staalblauwe hemel zien schijnen, waarbij de sneeuwploegen (winterdienst) de autoweg weer in een berijdbare conditie hebben gebracht. Zorg wel voordat u uw reis vervolgt dat ramen en voor en achterlichten goedschoon zijn. U kunt zien en gezien worden.

Notitie: T.a.v. Alko en SSK koppelingen op gladde wegen reikt mijn ervaring nog niet, mogelijk zijn hiervan wel resultaten elders beschreven

Notitie: Sinds 1 Januari 1991 is het verplicht in Duitsland op caravans van dat bouwjaar een mistachterlicht te hebben. U kunt dit voorzien door een dertien polige stekker te monteren. (prijs ongeveer Euro 35, excl. BTW). Overtuig u er eerste van dat er een voorziening en kabel aanwezig is om een aansluiting te maken. Mogelijk is in het linker achterlicht van de caravan ruimte voor een mistachterlicht. Zo niet, dan kunt altijd nog kiezen voor een opbouw lamp.

Route: Vermijd indien mogelijk routes met stijgingen en dalen (bijvoorbeeld de Sauerlandroute). De kans op sneeuwval is hier groter dan op een route door de laagvlaktes. Indien u bent genoodzaakt om bij topdrukte te moeten reizen (schoolvakanties e.d.), probeer dan het weekeinde te vermijden, of ga vroeg op reis zodat de grote steden met de "spits" al achter u liggen. (Keulen-Frankfurt). Maak regelmatige stops en tank op tijd.

OP DE CAMPING

Door de afstand van ongeveer 1000 a 1100 kilometer waarin de sneeuwgebieden zich bevinden is de reisduur gemiddeld ander halve dag. Met uitzondering van het Sauerland en de Harz en Belgische Ardennen. (zie tip). Het voordeel is, dat doorgaans omstreeks het middaguur de plaats van bestemming bereikt is. Overtuig u ervan bij het reserveren, wat zeker noodzakelijk is, of er een middagpauze is. (Mittagsruhe). Tevens kunt informeren of er een afsleep­dienst is. In de praktijk is het laatste stukje van de reis meestal het lastigste. Smalle wegen tot aan de camping die dikwijls nog stijgend zijn ook, en meestal voorzien van een dikke met geulen voorziene ijslaag. Maar de Jeep of tractor van de "abschleppservice" tilt de grootste tandemasser naar haar plaats. Door bij daglicht op de plaats van bestemming te zijn, (houd hier rekening mee, het is winter) kunt u zien wat er gebeurt. Bij gas en 230 Volt aansluiting wordt u behulpzaam geholpen door de mannen van de service.

Tip: Wanneer u nog niet toe bent om ver van huis het winter caravannen te beoefenen, is de Harz en het Sauerland relatief dicht bij huis. Echter alle mogelijke ongemakken en voorzorg maatregelen blijven gelijk.

‘Kampeervakanties zijn werkvakanties’ hoor ik wel eens. Soms klopt dit, maar als het "spul" eenmaal staat kan de pret beginnen. De stempels (blokken voor onder de draaisteunen) uit de dis­selbak en de wagen waterpas stellen. Doordat de wintercamping plaatsen voor haar gasten moet vrijhouden, wordt bij sneeuwval dagelijks de camping sneeuwvrij gemaakt met een sneeuwschuiver, (Shauffel) die de overtollige sneeuw met bakken tegelijk in meestal nabije beek schuift. Voor de kinderen ontstaat hier een ideale speelplaats (wel als de schuiver zijn werk gedaan heeft). Bergbeklimmen op een natuurlijke brug boven de beek.

Door de reis van meestal meer dan 1000 km ziet uw combinatie er niet meer zo uit als toen u vertrokken bent. Door de diverse omstandigheden onderweg, natte sneeuw, zand en pekel is een schoonmaak beurt op zijn plaats. Hiertoe neem ik altijd een autowasborstel op steel mee om de wagen te wassen. Zand en pekel werken snel in op aluminium en het verzinkte chassis. (witte puntjes). Tegenwoordig, doordat wij al enige jaren in het zelfde wintersport oord verblijven, spuiten wij met hoge druk de combinatie af bij het plaatselijke benzine station, voordat wij naar de camping gaan.

DE WINTERTENT

Het is aan te raden een wintertent op te zetten, al is het alleen maar als "sluis" tussen caravandeur en buitenlucht. Of de tent groot of klein moet zijn hangt af van uw gezins situatie.

Hoe groter de tent, hoe meer u kwijt kunt. Maar ook is de tent zwaarder en heeft meer stokken. Een wintertent moet in verhouding passen bij uw caravan, en vanzelf sprekend van goede kwaliteit zijn voorzien van een stevig frame. Op de bodem, de sneeuw dus, behoeft men niets te leggen, een matje is al voldoende. Liever geen grondzeilen e.d. tenzij u van glijpartijen houdt. Indien u beschikt over kunststof voortent tegels, is dit een goede bodem bedekker. Ook een oud stuk tapijt bewijst goede dienst.

Omdat de wintertent een prima plaats is om ski's en stokken op te bergen, biedt een skirek dat tussen de tentstokken is bevestigd uitkomst. Dit skirek verstevigd tevens de wintertent.

Ook de schep en de sneeuwschuiver kunnen hier een plekje krijgen. Aan de bekende in de campinghandel verkrijgbare kapstokjes kunnen  jacks en andere winter kleding in de tent een vaste plaats krijgen. Zorg er wel voor dat de tent stevig staat. Gebruik daartoe z.g winterpennen als haringen. Op de slikranden gooit u een paar flinke scheppen sneeuw, die even aangestampt voor een uitstekende verankering zorgt. Bevestig ook de tochtstrip aan de caravan en zet deze vast met de winterpennen. Ook het opstapje vastzetten, zodat deze verankerd is en niet kan weg glijden.

Tip: Wanneer bij langdurige afwezigheid de caravan en winter­tent niet bewoond worden, verdient het aanbeveling extra "stempels" onder de caravan de plaatsen. Deze ontlasten de draaisteunen, indien er b.v. door zware sneeuwval veel op het dak blijft liggen. Draaisteun breuk komt voor bij zware sneeuw­belasting. Voor de tent geldt, "stutten" met extra stokken en daksteunen. Natuurlijk kunt u ook uw buren of de campingbaas vragen een oogje in het zeil te houden.

WATERHUISHOUDING

Het spreekt voor zich dat de watertank in de disselbak niet gebruikt kan worden. Indien u niet beschikt over twee tappunten, kunt u alsnog een tweede tank laten inbouwen, b.v. in het keukenkastje of in de toiletruimte. Zorg wel dat er een "elektrische schakelaar" en een z.g "terugslagklep" tussen gebouwd is. Mocht bij zeer strenge vorst toch de waterleiding bevriezen, dan kan een "föhn" goede diensten bewijzen. Een andere oplossing is om ’s nachts het keukenkastje op een kiertje te zetten .

Natuurlijk plaatst u onder de afvoer een emmer. Wel even dagelijks leeg maken. Een overstromende vuilwater emmer maakt een ijsbaan onder en rondom de caravan.

Tips: Dagelijks vuil water emmer legen. Kabel elektra  en centrale antenne draad dagelijks even optillen, of zo bevestigen dat deze vrij van de bodem hangt. Er is niets vervelender als bij het vertrek met een keteltje heet water of met een bijl de kabel uit het ijs te moeten verwijderen. Houdt de omgeving van uw caravan en wintertent schoon en sneeuwvrij.  Bij dooiweer dagelijks even de "poten" aandraaien.

Strooi "split" op uw looppad bij dooi. (overal verkrijgbaar). Verwijder grote hoeveel heden sneeuw van caravan en tentdak.

Als alles naar wens staat, de kachel behaaglijk brand, en in het licht van een lantaarn de sneeuwvlokken gestaag vallen, zit u doodmoe op de "rondzit" van uw vakantiewagen met een kop warme chocolade of iets sterkers. Na een goede nachtrust kan de pret beginnen, en de "latten" worden aangeklikt. Vanaf vele wintercampings kun je na een stukje lopen de "loipe" of de skilift bereiken.

TOILETGEBOUW

Zoals op elke camping is het toiletgebouw een centraal punt. Zeker in de winter heeft het gebouw een grote centrale functie. Niet alleen de receptie, de winkel, het toilet en douchegelegenheid, maar ook de ruimtes waarin de afwas en wasjes gedaan kunnen worden is een belangrijk punt van samenkomst. Daar worden de laatste sneeuwberichten en kamikaze afdalingen uitgewisseld. Na een heerlijke dag in de buitenlucht, voor het avondeten, even lekker douchen (zonder muntjes), en eventueel nat geworden kleding en skischoenen in de droogruimtes achterlaten (trockenraum) om ‘s morgens, na het wassen en scheren de ski­schoenen gelijk mee te nemen naar de caravan. Even langs de winkel voor knisperverse broodjes, om na een heerlijk ontbijt te beginnen aan een nieuwe stralende dag in de sneeuw.

VRAGEN?

Neem bij vragen gerust contact op met Ariën J.M. Beersma (auteur van bovenstaand artikel).